Giriş yapmadınız.

  • Giriş

Sayın ziyaretçi, Raşit Tunca Board sitesine hoş geldiniz. Eğer buraya ilk ziyaretiniz ise lütfen yardım bölümünü okuyunuz. Böylece bu sitenin nasıl çalıştığı konusunda ayrıntılı bilgilere ulaşabilirsiniz. Eğer sitenin tüm olanaklarından faydalanmak istiyorsanız, kayıt yaptırmayı düşünmelisiniz. Bunun için kayıt formunu kullanabilir ya da bu bağlantıya giderek kayıt işlemi hakkında daha fazla bilgi alabilirsiniz. Eğer önceden kayıt yaptırdıysanız buradan giriş yapabilirsiniz.

Karoglan

Kurucu-Admin

  • "Karoglan" bir erkek
  • Konuyu başlatan "Karoglan"

Mesajlar: 6,936

Hakkımda:


KAROGLAN

Konum: Avusturya

Meslek: EBT -EiT

  • Özel mesaj gönder

1

Saturday, August 26th 2017, 5:05pm

Hikmet ve Türevleri



Hikmet ve Türevleri


HİKMET


Hikmet Sözcüğü ve Türevleri:


‘Hikmet’ kelimesinin kökü ‘hükm’dür. ‘Hükm’ masdarı ve ondan türeyen kelimeler isim ve fiil olarak Kur’an’da çok geçerler. ‘Hükm’ ve onun türevleri çok geniş bir anlam sahasına sahiptirler. Her biri kullanıldığı yere göre farklı manalar taşılar. ‘Hükm’ masdarı sözlükte, ıslah maksadıyla bir şeye engel olmak, iyiliğin elde edilmesine çalışmak, idare etmek ve tahakküm etmektir. Aynı kökten gelen ‘hâkim’, kötülüğe engel olan, hüküm sahibi, hükmünü yürüten, hükmü verip uygulayan manasına gelir.
‘Hakem’, sözlük anlamı olarak, taraf tutma arzusunu bir tarafa atan; kavram olarak, hükmü elinde tutan, hükmünü yürüten, ya da hüküm verme makamında olan demektir. ‘Hakím’ sözlükte, bilgin, hikmet sahibi, işlerini en güzel bir biçimde ve sağlam olan demektir. Aynı kökten, ‘hükkâm, muhkem, tahkim, ihkâm, mahkeme, hakimiyet, hükümet’ gibi kavramlar da türemiştir. Hepsi farklı anlamlara gelse bile, hepsinde de işi sağlam yapma, zarara engel olma, hikmetle, faydaya ve maksada uygun şekilde yapma, tutarlı olma, yerinde iş yapma, yetki altına alma, hükmünü yürütme anlamları ortaktır.
‘Hikmet’ de ‘hükm’ kökünden gelen bir kelimedir ve aynı kökten gelen kelimeler içerisinde en zengin anlam sahasına sahiptir. ‘Hükm’ aynı zamanda, ilim, derin kavrayış, adil yargı, karar vermek gibi manalara da gelir.

Hikmetin Anlam Sahası:


‘Hikmet’ sözlükte, kötülükleri ortadan kaldırmak, iyilikleri elde etmek, gerçeği yakalama noktasında ilim ve akılla hareket etmedir. Hikmet, Allah (cc) açısından, eşyanın bilinmesi, tutarlı ve anlamlı bir şekilde icad edilmesi, kul açısından ise, varlıkların bilinmesi ve hayırlı iş yapılmasıdır. Hikmet ile hükm kelimeleri Kur’an’da bazen aynı anlamda kullanılmaktadır. Mesela, Yusuf (as)a daha genç iken ‘hükm’, yani hikmet verilmiştir. (Yusuf, 22) Kimilerine göre ‘hükm’, hikmetten daha kapsamlıdır.
‘Hikmet’ sözde ve işde en iyiyi yakalamak veya olması gerekeni idrak etmektir. Doğru bir karar, isabetli bir sonuç, tutarlı ve sağlam bir hareket tarzı, bir şeyin faydalı hale getirilmesi hikmettir. Bir şeyi körü körüne değil de, önünü sonunu düşünerek ve ondan doğacak bütün tehlikeleri savmayı göze alarak yapmak demektir.
Hikmet, hem ilimdir, hem de isabetli, tutarlı iş yapmadır. Buradan hareketle bazıları ona ahlâkí bir anlam yükleyerek, hikmetin bilgi ve eylem olduğunu ileri sürmüşlerdir. Ahlâkın meşru temeli doğru ve kesin bilgidir. Bu bilgiye sahip olan kişi de ‘hikmete’ sahip kimsedir. Yeterli ve doğru bir araştırma ve tefekkür kişiyi doğru bir hükme varmaya, dolaysıyla hikmete göre iş yapmaya götürür. (Muhkem –sağlam bilgi, muhkem- sağlam amele götürür.)
Kur’an’da yirmi yerde geçen ‘hikmet’ kavramını tefsirciler bir çok farklı manada tefsir etmişlerdir. Bu tefsirlerin her biri farklı gibi görünse de ‘hikmet’in ifade ettiği ‘sözde ve amelde tam ve eksiksiz olma, faydalı ve isabetli olma’ anlamı etrafında çevrelenmektedirler.
Elmalılı Hamdi Yazır, ‘Hikmet’ kelimesine verilen anlamlardan yirmiüç tanesini sıralamaktadır. Bunların en önemlileri şunlardır: Söz ve fiilde doğruyu tutturma, Bir şeyin özünü kavrayan sağlam ilim ve bununla amel etmek, Ilim ve o ilmin amacını kavramak, Varlıkların özündeki manaları anlamak, Allah’ın emirlerini anlamak, Icad etmek, (Allah’ın varlıkları icad etmesi-yaratması hikmettir) Varlık düzeninde her şeyi yerli yerinde koymak, Doğru ve güzel işlere yönelmek, Siyasette, Yaratıcıya benzemeye çalışmak. Hakim olunan kimselere iyi muamele, icraatı zulümden, ikramı cimrilikten, ilmi bilgisizlikten, hoşgörüyü bunaklıktan ayırmak, Allah’ın ahlâkıyla ahlâklanmak, Allah’ın emirlerini düşünüp onlara uymak. (Elmalılı, 2/205-215)
Hikmet kelimesinin bunların yanında şu manalarına da dikkat çekilmiştir: Kur’an, peygamberlik, ilim, anlayış, öğüt, gerçeklik, duyular üstü idrak, iç tatmin, derin derin düşünme, doğruyu en iyi şekilde bulmak ve sunmak, din, dinin inceliklerini kavrama, güzeli kötü olana tercih edebilme yeteneği, kavrayış, aklı gereği gibi işletme, varlığın sırlarını yakalamak. (nak. K. Temel Kavramlar, 184)
Görüldüğü gibi ‘hikmet’te geniş bir anlam zenginliği vardır.


Hikmetin Kur’andaki Dört Anlamı:

Bazı bilginler ‘hikmet’in Kur’an’da dört anlamda kullanıldığı görüşündedirler:
1-Kur’an’ın öğütleri anlamında. “….Ve Allah’ın size öğüt olsun diye indirdiği Kitabı ve hikmeti anın…” (Bakara, 231)
2-Ince anlayış ve ilim anlamında. “Andolsun ki Biz Lukman’a hikmet verdik.” (Lukman, 12)
3-Peygamberlik manasında. “Gerçek şu ki Biz Ibrahim soyuna kitap ve hikmet verdik.” (Nisa, 54; ayrıca bkz. Bakara, 251)
4-Ince sırlarıyla Kur’an anlamında. “Rabbinin yoluna hikmetle davet et…” (Nahl, 125; ayrıca bkz. Bakara, 269)

Hikmet kelimesinin ‘derin anlayış sahibi olma, dinin inceliklerini bilme’ anlamı yönünden ‘fıkh’ kelimesiyle, her şeyi yerli yerine koyma anlamı yönünden ‘adalet’ kavramıyla, anlamak ve bilmek manası yönüyle ‘ilm’ kavramıyla yakın ilgisi bulunmaktadır.
Hikmetin bu kadar anlamını üç maddelik bir tefsirde toplamak mümkündür.


Hikmet;


Faydalı amele götüren bilgi, Bilgiye dayalı olarak ortaya konulan faydalı amel,
Ilim ve amelde sağlamlık demektir.
Hikmet, yalnız başına ne ilim’dir, ne de felsefe. Hikmet, bunların da ötesinde, kişinin her şeyi yerli yerinde yapması, sözde ve amelde isabetli olması, ya da bilgi ve anlayış sahibi olmasıdır. Hikmet, bir açıdan da faydalı olanı işaret etmektedir. Öyle sağlam bir bilgiyle, maksada uygun olarak yerine getirilen bir amel elbette faydalı olacaktır.


Hikmet: Yitik Mal;


Hikmet, yerli yerinde yapılan iş, söylenilen söz, hakk’a uyan bilgi ve davranış, faydalı ve tutarlı bir şey ise; bu, nerede üretilirse üretilsin, nereden gelirse gelsin, kabul edilir, alınır.
Peygamberimiz (sav) şöyle buyuruyor: “Yalnız iki kişiye gıpta edilebilir: Bir adam ki Allah (cc) kendisine hikmet vermiştir, o adam bu hikmet gereğince hareket ediyor ve onu başkalarına öğretiyor ve bir adam ki Allah (cc) kendisine mal vermiştir, o da malı Hakk yolunda harcamaya koyulmuştur.” (Müslim, S. Musafirín 267, Hadis no: 815, 1/559; Buharí, Ilim 15, 1/28; Nesâí, nak. Ibni Kesir, 1/242)
Kimileri de ‘Hikmetin başı Allah korkusudur’ (Ibni Merduyeh, nak. Ibni Kesir, 1/242) hadisinden hareketle hikmet’i, Allah korkusu olarak almışlardır. Kur’an’ın övdügü bilgi, şüphesiz ki kişiyi Rabbine götüren, ona doğruyu gösteren ve isabetli hareket etmesini sağlayan bilgidir. Ruhsuz, köksüz, kuru maddecilikle oyalanan, insanı Rabbinden uzaklaştıran bilgi neye yarar. Öyle bilgide ne hikmet vardır, ne de kalbi tatmin eden bir özellik vardır. Işte bilgi ve hikmeti değerli kılan, onlara sahip olan insanın Rabbinin makamından kula yaraşacak şekilde korkmasıdır.


Hüküm ve Hikmet Sahibi Allah (cc):


Hükm kökünden gelen ‘Hâkim’ Allah’ın güzel isimlerinden biridir. Hüküm sahibi, hükmünü yürüten, isabetli ve yerinde iş yapan demektir. Allah’ın yaratmasında, yarattığı şeylerde bir eksiklik yoktur, her şey yerli yerindedir. Allah (cc) yarattıklarına hakimdir, hepsi de O’nun hükmü altındadır. O her şeye hakim olma sıfatıyla evrende ve insan hayatında muazzam bir denge kurmuştur. Şeytanın adımlarını izleyenler veya kendi hevasına tabi olanlar bu dengeyi bozarlar. Kendi nefsinin aşırı isteklerine ‘hâkim’ olanlar ise dengeyi korurlar, Rablerinden gelen ‘hâkim’ kitabı (Kur’an’ı) dinleyip sürekli hikmetli iş yapmaya çalışırlar.
Allah’ın güzel isimlerinden biri de yine ‘hükm’ kökünden gelen ‘Hakím’dir. ‘Hakím’, hikmet sahibi demektir. Her yaptığı hikmet olan, hikmetle yapan, yerli yerinde, en güzel, en faydalı, tutarlı bir şekilde yapan demektir.



Hikmet Olan Bir Kitap: Kur’an,

Kur’an’da ‘hakím’ bir kitaptır. (Yasin, 2; Lukman, 2) Her işi ‘hikmet’li olan ‘Hakím’ bir Allah’ın hikmet sergileyen, her şeyi hikmet olan kitabı. Kur’an’ın bütün âyetleri sağlamlaştırılmış bir şekilde hikmet’i öğretirler. Kur’an, Allah’ın ‘Hakím’ sıfatını, Alím (her şeyi bilen), Habír (her şeyden haberdar olan), Aziz (güçlü ve yüce) gibi az çok bilmekle ilgili sıfatlarla beraber kullanıyor. Bu da ‘hikmet’in bilgi, marifet ve bunlara bağlı olarak hayr üretmek, hayırlı olanı yapmak olan anlamlarına işarettir. (Bakara, 129, 220; Âl-i Imran, 18; Nisa, 26; En’am, 18, vd.).
Peygamberler, kendilerine bildirilen vahy’i öğrettikleri gibi, insanlara, vahyin sunduğu mantık ve imkanlarla yeni ve hayırlı değerler üreten hikmeti de öğretirler. “Öyleki içinizde kendinizden size âyetlerimizi okuyacak, sizi arındıracak, size kitap ve hikmeti öğretecek ve bilmediklerinizi bildirecek rasûl gönderdik.” Bakara, 151; ayrıca bkz. 129, 231, Âl-i Imran, 164; Cum’a, 2) Rasûller, hikmetle konuşan, hikmetle iş yapan, hikmetle öğüt veren, inananları hikmetle tezkiye eden (arındıran) kimselerdir. Onlar, hikmetin canlı örneği, yürüyen kitaplardır. Hikmetin en yücesi, doruğa ulaşmış şekli, Allah’tan gelen âyetlerdir. Kendilerine ilimden nasip verilmemiş olanlar bu hikmeti anlamadıkları gibi hikmetle iş de yapamazlar. (Kamer, 5) Kur’an, bünyesindeki vahy’e hikmet derken, ona yapılacak, yani Islâma doğru olacak bir davetin de hikmetle olmasını istiyor. (Nahl, 125)
Peygamberin tebliğ ettiği hikmet kaynağı vahy’e inanmış ve onu kendisine rehber edinmiş kimseler ‘hikmet’ten pay alırlar, ‘hikmet’le iş yapmanın, hikmetli düşünmenin yollarını bulurlar.
Kur’an şöyle diyor: “Kime dilerse hikmeti ona verir; şüphesiz hikmet verilene sonsuz ve bereketli bir hayır da verilmiştir. Temiz akıl sahiplerinden başkası öğüt-alıp düşünmez.” (2 Bakara/269)



ALINTI


israNUR

Bayan-Mod

  • "israNUR" bir kadın

Mesajlar: 1,383

Konum: Avusturya

Meslek: Arbeiter

Hobiler: Müzik,karakalem resim,basteln,film,anime,

  • Özel mesaj gönder

2

Saturday, August 26th 2017, 5:05pm

Teşekkür ederim paylaştığın için ellerine sağlık.

Kullanılmış Etiketler

Hikmet ve Türevleri

Yer Imleri:

Boardumuzda Neler Var

rasittunca.com - Dini - islami - Dini Resim - FIKIH - Kuran - Sünnet - Tasavvuf - BAYRAK - Milli - Eğlence - PNG - JPEG - GIF - WebButtons - Vaaz - Sohbet - Siyeri Nebi - Evliyalar - Güzel Sözler - Atatürk - Karoglan Hoca - Dini Bilgi - Radyo index - Sanal Dergi